و نمىتوان هميشه « صدق » را در چهره‌هاى مختلف از « كذب » شناخت ( وانگهى ) تو از دو حال خارج نيستى : يا مردى هستى كه آمادگى براى سخاوت و بذل و بخشش در راه حق دارى ، بنابراين دليلى ندارد كه خود را پنهان دارى و از عطا كردن حقِ واجب خوددارى كنى ، و فعل كريمانه‌اى را كه بايد انجام دهى ترك نمايى ، يا مردى بخيل و تنگ نظر هستى در اين صورت ( هنگامى كه مردم تو را ببينند و اين صفت را در تو بشناسند ) از بذل و بخشش تو مأيوس مىشوند و دست از تو برمىدارند . افزون بر اينها ، بسيارى از حوايج مردم نزد تو ، هزينه‌اى براى تو ندارد ؛ مانند شكايت از ستمى يا درخواست انصاف در داد و ستدى . شرح و تفسير عيوب پنهان شدن زمامدار از ديد مردم امام عليه السلام در اين بخش از عهدنامهء خود دربارهء لزوم رابطهء نزديك ميان والى و توده‌هاى مردم سخن مىگويد و معايب دور ماندن او از آنها را شرح مىدهد و با دلايل مختلف روشن مىسازد كه نبايد والى خود را از مردم پنهان دارد و اگر شرائطى ايجاب كند كه از آنها پنهان شود نبايد اين پنهانى به طول انجامد . مىفرمايد : « و اما بعد ( از اين دستور ) هيچ‌گاه خود را در زمانى طولانى از رعايا پنهان مدار ، زيرا پنهان ماندن زمامداران از چشم رعايا موجب نوعى كم‌اطلاعى نسبت به امور ( مردم و كشور ) مىشود » ؛ ( وَأَمَّا بَعْدُ فَلَا تُطَوِّلَنَّ احْتِجَابَكَ « 1 » عَنْ رَعِيَّتِكَ ، فَإِنَّ احْتِجَابَ الْوُلَاةِ عَنِ الرَّعِيَّةِ شُعْبَةٌ مِنَ الضِّيقِ ، وَقِلَّةُ عِلْمٍ بِالْأُمُورِ ) . در طول تاريخ بسيار ديده شده كه حواشى سلطان و اطرافيان زمامدار او را عملًا در محاصرهء خود قرار مىدهند و تنها اخبارى را به او مىرسانند كه موجب

--> ( 1 ) . « احْتِجاب » به معناى خويشتن را پنهان داشتن از ريشهء « حَجْب » بر وزن « حجم » به معناى پوشانيدن آمده‌است